Açai : alles wat je wil weten over deze ultra gezonde bes

LEESTIJD


4 min

 

Geschreven door
Annick


17 december 2020 | Voeding


Deel deze blog

 

 

Açai is wereldwijd enorm populair geworden de laatste jaren, maar waarom eigenlijk? Is het echt zo gezond, wat doet het voor je en hoe smaakt het? In deze blog lees je alles over dit wonderlijke besje!

 

 

Hoe spreek je açai uit?

First things first, hoe zeg je ‘açai’? Komt ie: ‘Aa-saa-ie’.
Zo, nu kunnen we verder…

 

Wat is acai?

Açai komt van de acaipalm (Euterpe oleracea Martius), in het Nederlands ookwel pinapalm genoemd. Deze palmbomen kunnen wel meer dan 25 meter hoog worden en hun bladeren zo’n 3 meter lang.

Aan de palmen groeien grote trossen met kleine besjes van ca. 2,5 cm doorsnede: açai-bessen. Açaibessen zijn rond en diepdonkerpaars, van binnen zit geel vruchtvlees en een pit. Door die pit vallen ze eigenlijk onder de steenvruchten, toch worden ze bessen genoemd.

 

Waar komt açai vandaan?

Açaipalmen groeien veelal in het Noorden van Brazilië en hun besjes worden sinds de oudheid al gegeten. Maar waar komt die naam toch vandaan en wat betekent açai? Açai betekent ‘fruit dat huilt’ in het ‘Tupi Guarani’, de Zuid-Amerikaanse Indiase taal van het inheemse volk. Ze noemden het zo omdat tijdens het extractieproces het vruchtvlees ‘langzaam als tranen stroomt’.

 

Açai wereldwijd populair

In het Amazonegebied wordt er veel açaisap gedronken, de bevolking is overtuigd dat açai vele gezondheidsbevorderende eigenschappen heeft. Açai heeft hierdoor een enorme bekendheid gekregen en tegenwoordig wordt açai wereldwijd geconsumeerd.

 

Helaas kunnen we niet beschikken over de verse açaibessen, deze hebben een zeer korte houdbaarheid. Binnen enkele uren na plukken bederven açaibessen al, daarom moeten ze na het plukken direct worden verwerkt. De bessen worden geweekt om de taaie schil zachter te maken en vervolgens worden ze gepureerd tot een donkerpaarse puree. Açai als exportproduct vind je alleen als bevroren açaipuree (açaipads), gedroogd açaipoeder of als gepasteuriseerd açaisap.

 

Hoe smaakt açai?

Açai heeft een beetje aardse smaak. Het wordt vaak ervaren als een kruising tussen bramen en bittere chocolade. Die chocoladeachtige nasmaak komt waarschijnlijk door de polyfenolen, die zijn zowel in açai als in cacaobonen aanwezig zijn. Açai is zelf niet zoet en wordt daarom vaak gecombineerd met zoete vruchten als mango en banaan. 

 

Is açai gezond?

Açaibessen zitten vol met polyfenolen. Polyfenolen zijn de meest krachtige antioxidanten uit onze voeding en bieden talrijke gezondheidsvoordelen. Je vindt ze in plantaardige bronnen zoals groenten, fruit, kruiden en specerijen. Er zijn al meer dan 10.000 polyfenolen ontdekt. Polyfenolen worden onderverdeeld in onderverdeeld drie hoofdgroepen:

1.     Flavonoïden:
Dit zijn sterke antioxidanten, ze beschermen de plant tegen schade en vraat. Flavonoïden geven de plant ook zijn kleur.

2.     Tannines:
Deze stoffen hebben een beschermende werking op de plant.

3.     Lignine:
Dit geeft de cellen van de plant zijn stevigheid.

 

Je ziet dat de polyfenolen elkaar prachtig aanvullen qua werking. Flavonoïden vormen binnen de polyfenolen de grootste groep: zo’n 60% van de (op dit moment bekende) stoffen valt hieronder. Deze hoofdgroepen, flavonoïden, tannines en lignine, bestaan zelf ook weer uit duizenden stofjes.

 

Açaibessen hebben hun prachtige dieppaarse kleur te danken aan het polyfenol ‘anthocyaan’. De potentiele gezondheidsvoordelen van açai zijn waarschijnlijk voornamelijk toe te schrijven aan de zeer hoge concentraties van deze polyfenolen. Polyfenolen werken beschermend op het lichaam en kunnen ontstekingsremmend, cardioprotectief (hart) en neuroprotectief (brein) werken. Ook lijken ze de vetstofwisseling te verbeteren en te kunnen helpen bij overgewicht.

 

Wat zijn de gezondheidsvoordelen van açai?


Açaibessen bevatten zoals genoemd een breed scala aan fytonutriënten. Ze bevatten een verscheidenheid aan polyfenolen zoals lignines, fenolzuren,quercitine, resveratrol, proanthocyanidines en anthocyanen. Deze stoffen werken allemaal met elkaar samen en hebben een krachtige heilzame werking op ons lichaam. De stoffen in açai kunnen helpen voor:

 

·      Het tegen gaan van celschade
Açaibessen zijn antioxidantbommetjes. Antioxidanten beschermen je lichaamscellen tegen oxidatieve stress. Antioxidanten zorgen dat vrije radicalen onschadelijk gemaakt worden en werken zo beschermend voor je lichaam. Dit helpt vroegtijdige veroudering tegen te gaan en reduceert het risico op welvaartziekten.

·      Een mooiere huid
Açaibessen bevatten gezonde essentiële vetzuren die belangrijk zijn voor de opbouw van een gezonde huid. Ook de antioxidanten in açaibessen helpen voor een mooie stralende huid omdat ze rimpelvorming, UV-schade en (vroegtijdige) huidveroudering tegen gaan.

·      Afvallen – het bereiken en behouden van een gezond gewicht
Uit wetenschappelijke onderzoeken komen veelbelovende resultaten naar voren dat açai een rol kan spelen in het bereiken van een gezond gewicht. Er zijn aanwijzingen dat açai verbetering brengt in de suiker- en vethuishouding in het lijf. Dit zijn belangrijke randvoorwaarden voor een gezond metabolisme en een succesvol afslankproces. 

 

·      Verbetering in de vet- en suikerstofwisseling (cholesterol, bloedsuiker, insuline)
Een onderzoek waarbij mensen met overgewicht een maand lang 200 gram açaipuree aten, liet verbeteringen binnen de cholesterolwaarden zien en er was een betere bloedsuiker en insulinehuishouding bereikt. Hiermee werd het risico op welvaartziekten (zoals het metabool syndroom) gereduceerd.

·      Sneller herstel na sport
Açai kan ondersteunen in het versneld herstellen na je workout. In dit onderzoek zagen ze dat, na 6 weken 100 ml açaisap per dag, atleten minder oxidatieve stress hadden na een training. Dit bevordert sneller herstel van spierschade als gevolg van de workout.

·      Verbetering in gewrichtsklachten
Açai lijkt een mooie ondersteuning te kunnen bieden in de verbetering van de bewegelijkheid en vermindering van ontstekingsactiviteit bij gewrichtsklachten als artrose en artritis. In dit onderzoek waar deelnemers 12 weken lang 120 ml açaisap dronken bemerkten aanzienlijk minder pijn en een betere kwaliteit van leven.

·      Bescherming en verbetering van de breinfunctie
Açai is bestudeerd op neuroprotectieve eigenschappen: in hoeverre de besjes kunnen bijdragen aan bescherming van het brein en om de schade van neurodegeneratieve ziekten te gaan. De resultaten zien er gunstig uit. De antioxidanten in de açaibessen gaan inflammatie en oxidatie in breincellen tegen. Ook lijken de polyfenolen het proces van autofagie in het brein te stimuleren. Hierbij worden oude celresten opgeruimd, waardoor celcommunicatie en het vermogen tot leren en onthouden weer verbeterd.


De wetenschap geeft aan al met al veelbelovende resultaten te zien wat betreft de werking van açai. Verdere onderzoeken zullen meer uitwijzen.

 

Waarop letten als je açai koopt?

Ben je benieuwd geworden naar açai en kun je niet wachten om het uit te proberen? Lees dan gauw verder hoe je aan de beste kwaliteit açai komt!


Sinds açai bekendheid heeft gewonnen zijn er hoop verschillende producten in omloop, elk met hun eigen kwaliteit. Er zijn een aantal dingen waar je op wilt letten:

·      Biologisch
Wij raden aan om altijd voor biologische açaiproducten te kiezen. Zo vermijd je schadelijke, hormoonverstorende pesticiden en herbiciden en profiteer je van meer polyfenolen (antioxidanten) in je açai.

·      Zonder schadelijke toevoegingen
Let bij het kopen van je açaiproduct dat er geen ongezonde toevoegingen inzitten, check de ingrediëntenlijst. Omdat açai zelf niet zo zoet is wordt er vaak een hoop suiker of andere zoetmakers aan toegevoegd. Vaak zie je dat er citroenzuur (citric acid) aan is toegevoegd. Dit gaat de oxidatie van de açai tegen en is niet schadelijk.

·      Açaipoeder versus açaipuree (açaipads)
Je kunt açai in poedervorm kopen of in pureevorm (açaipads). Açaipoeder bestaat uit açaipuree wat wordt gevriesdroogd tot poeder. Açaipuree (of açaipulp) bestaat uit açaibessen die na het plukken verwerkt worden tot een puree en vervolgens direct worden ingevroren. Voor açaibowls en smoothies is açaipuree het allerbeste. Dit geeft je die dikke textuur waar je de prachtigste gerechten mee maakt.

·      Açai: Kleur

Let op de kleur van je açaiproduct. Deze moet dieppaars zijn. Hoe intenser de kleur, hoe beter de kwaliteit van het product. De açai mag nooit bruin zijn, dat betekent dat de bessen niet snel genoeg zijn verwerkt of buiten het seizoen zijn geplukt. Açai is zeer bederfelijk. Zo gauw açai geplukt is begint het gistingsproces al. Daarom moet açai na het plukken dezelfde dag nog verwerkt worden tot poeder of ingevroren pulp.

 

·      Premium kwaliteit: ga voor 14% (‘droge stof’)
De kwaliteit van açaipulp (açaipads) loopt sterk uit een. Na het plukken worden de açaibessen zo snel mogelijk tot pulp verwerkt en ingevroren. Açaipulp is duur en daarom voegen bedrijven veel water toe om de kosten te verlagen. Dit leidt tot dunne açaipulp waardoor je smoothie of je açaibowl een slechte textuur, waterige consistentie en minder intense smaak krijgt. De kwaliteit van een açaiproduct kun je herkennen aan het percentage ‘droge stof’, dit is 8%, 12% of 14%. De 14% is premium kwaliteit en verzekert je van ‘dikke’ açai. Hiermee maak je de allerbeste smoothies en açaibowl met een romige textuur en intense smaak. Ook profiteer je meer van de gezondheidsvoordelen van açai, gezien het vruchtvleesgehalte in het product hoger is.

 

Hoeveel calorieën zitten er in açai?

Hoeveel calorieën er in je açai-product zitten hangt af van de kwaliteit en het gehalte aan ‘droge stof’. De premiumkwaliteit açaiproducten bevatten meer calorieën (circa 100 kcal per 100 gram) dan de mindere kwaliteit açai (circa 45 tot 70 kcal per 100 gram). Dit komt omdat er gewoonweg méér açai inzit.

 

Vaak zijn we een beetje ‘bang’ voor calorieën, want we willen natuurlijk een gezond gewicht hebben en houden. Toch is het belangrijk om in gedachte te houden dat je lijf gewoonweg calorieën nodig heeft om te kunnen leven. Het gaat om de kwaliteit van het voedingsmiddel waar je de calorieën uithaalt: ‘wat levert dit voedingsmiddel mij op?’ Bevat het goede bouwstenen? Werkt het verzadigend? Geeft het langdurige energie af? Onderaan de streep gaat het om een algehele balans in je voedingspatroon.

Açai zit boordevol vitaminen, mineralen, polyfenolen (antioxidanten), vetzuren en andere waardevolle stoffen. Daar heeft je lijf dus wat aan!

 

Hoe eet je açai?

Açai is het allerfeestelijkst om te verwerken in een açaibowl! Hoe maak je de perfecte açaibowl? Er zijn een aantal dingen belangrijk:

·      Neem goede kwaliteit açai
De kwaliteit van je açai is belangrijk, dit maakt veel uit voor de textuur, smaak en consistentie van je açaibowl. Wij raden aan om altijd voor de 14% açaipads variant te gaan. Açaipuree (pads) in sterk te prefereren boven gevriesdroogd açaipoeder, gezien de puree je de fijne romige consistentie zal geven.

·      Kies (eventueel) een gezonde zoetmaker
Açai is zelf niet erg zoet en de meeste mensen vinden ‘een zoetje’ in hun açaibowl toch wel heel lekker. Een heerlijke combi is bevroren rijpe banaan. Bevroren banaan geeft een heerlijke romige zachte textuur en vult de smaak van açai perfect aan. Bevroren mango is ook een fijne optie.  

·      Voeg vocht toe, maar niet teveel
Vocht is nodig om alles goed blendbaar te maken. Kokoswater, amandelmelk of appelsap zijn lekkere opties. Voeg niet teveel vocht toe (30 tot 70 ml is vaak voldoende voor een portie), anders krijg je meer een smoothieconsistentie en smelt je açai sneller. Om het smelten te vertragen kan je je kom in de vriezer plaatsen voor gebruik.

·      Gebruik een goede blender (die bevroren groenten en fruit aankan)
Het beste gebruik je een blender waarvan je het tempo zelf kunt regelen. Het is aan te raden op een rustig tempo het blenden te starten. Zorg ervoor dat je blender geschikt is voor bevroren groenten en fruit.

·      Creëer een juiste voedingsstoffenbalans met lekkere toppings
Je smaakt je açaibowl compleet door deze te versieren met mooie toppings. De toppings maken je açaibowl niet alleen een lust voor het oog, maar kunnen je gerecht compleet maken in essentiële voedingsstoffen.


Zorg voor een goede balans in eiwitten, koolhydraten en vetten en voorkom dat je açaibowl alleen een ‘stapeltje fruit’ is. Een combi van amandeltjes, kokossnippers, lijnzaad en aardbeien voorzien je van vezels, gezonde vetten en eiwitten. Pas de hoeveelheden af door te werken met een eetlepel of theelepel per topping. 
Zo geniet je van een heerlijk ontbijt, voorkom je een fruitsuikerpiek en ben je vervolgens uren verzadigd.

Voorbeelden van gezonde açaibowl-toppings:

o   Gezonde koolhydraten: havervlokken, gepofte amaranth, gezonde granola, fruit.

o   Gezonde vetten: chiazaad, lijnzaad, hennepzaad, kokosrasp, kokossnippers, cacaonibs

o   Gezonde eiwitten: amandelen, walnoten, hazelnoten, paranoten, pecannoten, pompoenpitten, zonnebloempitten.

 

Açaibowl voorbeelden

Wat inspiratie nodig voor lekkere açaibowlrecepten? Probeer deze eens!

 

Energy Açaibowl:

·      Frecious açai pad + ½ bevroren banaan in blender

·      Blenden met ca. 30 ml kokos(rijst)drink (meer indien gewenst)

·      Aftoppen met 2 el Frecious Granola, 1 el cacaonibs en 2 gecrunchte walnoten

 

Weerstand Açaibowl

·      Frecious açai pad, 1 stukje gember, een handje boerenkool (diepvries), een handje mangoblokjes (diepvries), 1 el manuka honing in blender

·      Blenden met ca. 30 ml amandelmelk (meer indien gewenst)

·      Aftoppen met 2 el Frecious Granola, 1 el hennepzaad, 1 tl pompoenpitten en 1 tl gojibessen

 

Beauty açaibowl

·      Frecious açai pad + 2 handjes rood fruit (diepvries) in blender

·      Blenden met ca. 30 ml kokoswater (meer indien gewenst)

·      Aftoppen met 2 el havervlokken, 1 el geraspte kokos, 1 tl chiazaad en 1 el blauwe bessen.

 

Enjoy! 

  

Bestel hier jouw detox.